Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Ermeni Surp Küçük Kilise Hıdır İlyas ve Surp Gregos Kiliseleri Vakfı ile Diyarbakır Tanıtma Kültür ve Yardımlaşma Vakfı (DİTAV) işbirliğinde hayata geçirilen Margosyan Hatıra Evi, dün (19 Nisan) Surp Gregos Kilisesi’nde açıldı.
Açılış törenine, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun’un yanı sıra DİTAV Diyarbakır Şube Başkanı Şeyhmus Diken, Başpiskopos Aram Ateşyan, Diyarbakır Ermeni Surp Küçük Kilise Hıdır İlyas Surp Gregos Kiliseleri Vakfı Başkan Yardımcısı Ohannes Gafur Ohanyan, sivil toplum örgütü temsilcileri ve yurttaşlar katıldı.
Ev; yazarın yaşamını, hafızasını ve kentle kurduğu bağı gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor.
Bucak: Margosyan’ı kendi evinde yeniden ağırlıyoruz
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin aktardığına göre, açılışta konuşan Eş Başkan Serra Bucak, şöyle dedi:
“Bizim için kıymetli, duygusal ve önemli bir an. Niye diyecek olursanız, biz büyük yazar Mıgırdiç Margosyan’ı evinde ağırlıyoruz bugün. Sevdikleriyle, onu okuyan genç arkadaşlarla, Ermeni halkıyla, Kürt halkıyla, Süryani halkıyla biz Mıgırdiç Margosyan’a bugün yeniden bir daha merhaba diyoruz bu küçük mekânda. Belki mekân küçük ama bu kilise, onun evi.
“Bize düşen, bugünden itibaren genç arkadaşlara, genç edebiyat severlere, onun gibi yazmak isteyenlere, Kürtçe yazmak isteyenlere, Ermenice yazmak isteyenlere, farklı dillerde yazmak isteyenlere bu kentin, bu mekânın çok dilli, çok etnisiteli, çok kültürlü bir mekân olduğunu yeniden yeniden hatırlatmak; bu coğrafyanın farklı kadim kültürleriyle, farklı dilleriyle, farklı topluluklarıyla pekâlâ bir arada demokratik, barışçıl bir yaşam içerisinde yaşayabileceğini ve buna dair bir iradenin olduğunu yeniden yeniden hatırlatmaktır.”
Programda DİTAV Diyarbakır Şube Başkanı Şeyhmus Diken, Başpiskopos Aram Ateşyan ve Vakıf Başkan Yardımcısı Ohannes Gafur Ohanyan da birer konuşma yaptı.
Konuşmaların ardından eş başkanlar ve beraberindekiler, hatıra evini gezdi.
Mıgırdiç Margosyan hakkında
Diyarbakırlı Ermeni yazar, yayıncı ve eğitimci.
23 Aralık 1938’de Diyarbakır’ın Hançepek Mahallesi’nde (Gâvur Mahallesi) doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Karagözyan Yetimhanesi’nde belletmenlik yaptığı gençlik yıllarında şair arkadaşı Varteres Karagözyan’la birlikte Ermenice To (1959) dergisini çıkardı.
1966-1972 yılları arasında Üsküdar Selamsız’daki Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi’nde müdürlüğün yanı sıra felsefe, psikoloji, Ermeni dili ve edebiyatı öğretmenliği yaptı. Daha sonra öğretmenliği bırakarak ticarete atıldı.
Marmara gazetesinde yayımlanan Ermenice öykülerinin bir bölümü Mer Ayt Goğmerı [Bizim Oralar] adıyla kitap haline getirildi (1984; 1994’te Aras tarafından yeniden basıldı) ve bu kitabıyla 1988’de, Ermenice yazan yazarlara verilen Eliz Kavukçuyan Edebiyat Ödülü’nü (Paris-Fransa) aldı.
1993’te, dostları Yetvart ve Payline Tomasyan, Hrant Dink ve kardeşi Ardaşes Margosyan’la birlikte Aras Yayıncılık’ı kurdu. Gâvur Mahallesi (1992, ilk basımı Bebekus’un Kitaplığı’ndan, daha sonrakiler Aras’tan), Söyle Margos Nerelisen? (1995) ve Biletimiz İstanbul’a Kesildi (1998) adlı Türkçe kitaplarını, 1999’da ikinci Ermenice kitabı Dikrisi Aperen [Dicle Kıyılarından] izledi. Gâvur Mahallesi Avesta Yayınları tarafından Li Ba Me, Li Wan Deran [Bizim O Yöreler] adıyla Kürtçe olarak yayımlandı (1999; 2018’de Aras bu kitabın yeni baskısını Taxa Filla adıyla yaptı). Türkçe kaleme aldığı Tespih Taneleri (2006) adlı anı-romanı büyük ilgiyle karşılandı. Yazarın en çok okunan kitabı Gâvur Mahallesi, 2011’de Türkçe, Ermenice ve Kürtçe olarak, üç dil tek ciltte toplanarak basıldı.
Ermenice taşra edebiyatının Hagop Mıntzuri’den sonra Türkiye’deki son temsilcisi olarak kabul edilen, eserleriyle pek çok insanın ruh dünyasında izler bırakan Margosyan, 2 Nisan 2022’de Kadıköy’deki evinde vefat etti. 7 Nisan’da Kumkapı Meryem Ana Kilisesi’nde yapılan dini törenden sonra Şişli Ermeni Mezarlığı’nın aydınlar için ayrılan bölümüne gömüldü.
